Kira sabittir, faturalar ise her ay değişir. Üstelik tek sayaç olduğu için kimin ne kadar harcadığı belli olmaz. Bu yüzden faturalar, ev arkadaşları arasında kiradan daha çok "adil mi?" tartışması çıkarır.
Burada elektrik, su ve doğalgaz faturasını bölüşmenin dört yaygın yöntemini, ay ortasında taşınan biri için gün bazlı hesabı ve pratik ipuçlarını bulacaksın.
Fatura toplamı kişi sayısına bölünür. 1.200 ₺ fatura, 3 kişi: kişi başı 400 ₺. Herkesin evde benzer süre kaldığı ve benzer kullandığı evlerde en az tartışma çıkaran yöntemdir.
Ne zaman uygun? Kullanım farkı küçükse, herkes sürekli evdeyse ve sayaç tek ise.
Biri ay ortasında taşındıysa ya da uzun süre evde değilse, faturayı kişi-gün üzerinden bölmek adildir. Örnek: 1.200 ₺ fatura, ay 30 gün.
| Kişi | Evde kaldığı gün | Pay | Ödeyeceği |
|---|---|---|---|
| Ayşe | 30 | 30/75 | 480 ₺ |
| Mert | 30 | 30/75 | 480 ₺ |
| Zeynep (ay ortasında taşındı) | 15 | 15/75 | 240 ₺ |
| Toplam | 75 kişi-gün | 1.200 ₺ |
Hesap: 1.200 ₺ ÷ 75 kişi-gün = 16 ₺ ve her kişi, kaldığı gün sayısı kadar öder.
Biri evden çalışıyor, klima ya da elektrikli ısıtıcı kullanıyor, çok uzun duş alıyorsa eşit bölüşüm haksız olabilir. Çözümler:
Burada kural, baştan ve açıkça konuşulan oran olmasıdır. Sonradan ortaya çıkan farklar kırgınlık yaratır.
Herkes her ay sabit bir tutar öder (örneğin kişi başı 300 ₺), fatura gelince hesap kasadan ödenir. Yıl sonunda fazla ya da eksik kalan, ortak kasada eşitlenir. Kış-yaz farkını yumuşatır, ama kasayı tutan kişinin kayıt düzeni şart.
Faturanın kimin adına olduğu da önemlidir: abonelik bir kişinin adınaysa, ayrılırken bu abonelik devri ya da kapatılması konuşulmalıdır.
Faturayı kaydedip payları elle hesaplamak yerine Ev Ortağım'a gider olarak ekleyebilirsin; pay otomatik bölünür, kimin kime ne kadar borçlu olduğu görünür. Her ay tekrarlanan faturalar için "her ay tekrarla" seçeneği de var (Premium).
Üç kişilik evde ocak ayı faturaları (örnek): elektrik 900 ₺, su 300 ₺, doğalgaz 2.700 ₺, internet 450 ₺. Toplam 4.350 ₺.
| Yöntem | Kişi başı | Not |
|---|---|---|
| Her ay eşit bölüşüm | 1.450 ₺ | Kışın yüksek, yazın düşük; ay ay fark büyük |
| Yıllık ortalamayla sabit tutar | Örneğin 900 ₺ | Yıl sonunda fark kasada eşitlenir |
Sabit tutar yöntemiyle kışın fazla ödeyen kişi yazın az öder; aylık sürpriz kalmaz. Yıl sonunda toplam fatura ile ödenen toplamı karşılaştırıp farkı eşitlemek yeterlidir.
Faturalar genelde tek kişinin adınadır. O kişi taşınırsa elektrik, su, doğalgaz ve internet aboneliklerinin devri ya da kapatılması gerekir. Devir yapılmadan taşınan kişi, sonradan çıkan faturalardan sorumlu kalabilir. Bu yüzden ayrılma sürecinde abonelik sahipliğini de konuşun (ayrılma rehberimizde ayrıntılar var).
En yaygın yöntem eşit bölüşümdür. Biri ay ortasında taşındıysa ya da kullanım çok farklıysa gün bazlı hesap veya önceden konuşulmuş bir oran daha adildir.
Kombi ortak kullanılıyorsa eşit bölünür. Kışın yükselen tutar yüzünden aylık sabit bir ortalama belirleyip yıl sonunda hesaplaşmak sürtüşmeyi azaltır.
Kısa süreli yokluklarda genelde eşit bölüşüm sürer. Uzun süreli yokluklarda (örneğin bir ay) gün bazlı hesap ya da önceden konuşulmuş indirim uygulanır.